6 July 2026
Mae Dr Ronak Ved yn Gymrawd Ymchwil Clinigol yr MRC gyda’r Ganolfan Niwrotherapïau Uwch ac yn gofrestrydd Niwrolawfeddygaeth wedi’i leoli yn Ysbyty Athrofaol Cymru.
Mae’n gofalu’n rheolaidd am gleifion sydd wedi dioddef Anaf Trawmatig i’r Ymennydd (TBI) sy’n achos blaenllaw o farwolaeth ac anabledd yng Nghymru, y DU, ac ledled y byd.
Gan nad yw pathoffisioleg TBI yn cael ei deall yn llawn eto, mae opsiynau triniaeth ar gyfer y cleifion hyn yn gyfyngedig. Mae hyn, yn rhannol, hefyd oherwydd dibyniaeth flaenorol ar fodelau anifeiliaid o anafiadau i’r pen i astudio TBI, sydd, er eu bod yn bwysig, yn dod â chyfyngiadau sylweddol a phryderon moesegol.
Gallai gwaith Dr Ved, a gyflawnwyd yn yr ANTC ac a gefnogwyd ganddo ef ac Ymddiriedolaeth Goffa Rhiannon Jade Smith, helpu i ddatblygu’r chwilio am driniaethau mwy effeithiol ar gyfer cleifion trawma ymennydd, a symleiddio llwybrau ar gyfer datblygu cyffuriau a chynnydd dilynol i dreialon clinigol dynol. Gallai hefyd helpu i leihau rhywfaint o’r ddibyniaeth flaenorol ar brofi ar anifeiliaid, sy’n heriol yn foesegol ac yn ddrytach, o fewn maes ymchwil TBI.
Dull Dr Ved
Defnyddiodd Dr Ved fodel newydd o TBI wedi’i seilio ar ddysgl petri, meinwe ymennydd dynol, a gollwng pwysau, a ddatblygwyd gan ein tîm meinwe dynol yn y Ganolfan Niwrotherapïau Uwch, i asesu effeithiau trawma ar gelloedd ymennydd dynol.
Gan ddefnyddio adnoddau a meinwe yn yr ANTC, ochr yn ochr â chefnogaeth a gafodd o Wobr Cymrodoriaeth Ymchwil Clinigol y Cyngor Ymchwil Meddygol, dyluniodd Dr Ved gyfres o arbrofion gan ddefnyddio’r model hwn i ymchwilio i ymatebion celloedd ymennydd dynol i anaf grym di-fin.
Yna nododd lwybr signalau celloedd penodol sydd, o gael ei drin, wedi gwella goroesiad celloedd ymennydd dynol yn sylweddol ar ôl anaf trawmatig.
Mae’r ddelwedd yn dangos: delwedd ficrosgopig o gell imiwnedd ymennydd dynol (cell Microgliaidd: Ymyl werdd, canol porffor) yn mynegi’r protein niwrolifol, HMGB1 (Coch) ar ôl bod yn agored i anaf gollwng pwysau yn y labordy.
Hoffem longyfarch Ronak ar amddiffyn ei viva yn llwyddiannus yn seiliedig ar y gwaith uchod ym mis Ebrill 2026.
Search for:
