Dulliau newydd ar gyfer trin anhwylderau seiciatrig

Mae Prifysgol Caerdydd wedi ffurfio cydweithrediad darganfod cyffuriau gyda Takeda Pharmaceutical Company Limited (Takeda) i nodi dulliau newydd ar gyfer trin sgitsoffrenia ac anhwylderau seiciatrig eraill.

Bydd y cydweithrediad yn cyfuno data genomig ar raddfa fawr y Brifysgol, ac arbenigedd o’r radd flaenaf mewn geneteg seiciatrig, genomig a niwrowyddoniaeth, â galluoedd helaeth Takeda i ddarganfod cyffuriau a datblygu clinigol.

“Mae datblygiadau diweddar mewn geneteg a genomeg seiciatrig, ynghyd â datblygiadau mewn niwrowyddoniaeth, yn golygu bod posibilrwydd gwirioneddol bellach o oresgyn y rhwystrau sydd wedi llesteirio cynnydd wrth ddatblygu cyffuriau newydd ar gyfer anhwylderau seiciatrig,” meddai’r Athro Lawrence Wilkinson, Cyfarwyddwr Gwyddonol Sefydliad Ymchwil Niwrowyddoniaeth ac Iechyd Meddwl (NMHRI) a fydd yn cyd-arwain y bartneriaeth yng Nghaerdydd.

“Bydd arbenigedd Takeda mewn darganfod cyffuriau’n llwyddiannus yn galluogi ein huchelgais i ddefnyddio ein hymchwil i ddod o hyd i driniaethau gwell ar gyfer anhwylderau cyffredin yr ymennydd sydd â lefelau uchel o angen heb ei ddiwallu.”

Dywedodd yr Athro Jeremy Hall, Cyfarwyddwr Sefydliad Ymchwil Niwrowyddoniaeth ac Iechyd Meddwl a chyd-arweinydd:

“Rydym wedi ymrwymo i drosi ein hymchwil sylfaenol a chlinigol yn driniaethau mwy diogel a mwy effeithiol i gleifion.”

Bydd y cydweithrediad yn caniatáu i Takeda gael mynediad at ymchwil seiciatreg fiolegol flaenllaw yn y byd a’r seilwaith cysylltiedig ar draws y Brifysgol, gan gynnwys Canolfan MRC ar gyfer Geneteg a Genomeg Niwroseiciatrig, NMHRI, y Ganolfan Genedlaethol ar gyfer Iechyd Meddwl, ac Uned Atgyweirio’r Ymennydd a Niwrotherapiwteg Mewngreuanol.

“Drwy weithio mewn partneriaeth ag arbenigwyr niwroseiciatrig gwyddonol a chlinigol blaenllaw yn y byd ym Mhrifysgol Caerdydd, mae gennym gyfle unigryw i greu ton newydd o feddyginiaethau, sydd wedi’u seilio ar ddealltwriaeth genomig o’r clefyd, ar gyfer cleifion sy’n dioddef o sgitsoffrenia ac anhwylderau seiciatrig cysylltiedig,” meddai Ceri Davies, Pennaeth yr Uned Darganfod Cyffuriau Niwrowyddoniaeth yn Takeda.

Mae anhwylderau seiciatrig mawr, gan gynnwys iselder, sgitsoffrenia, awtistiaeth ac anhwylder deubegwn, gyda’i gilydd yn cynrychioli angen iechyd enfawr heb ei ddiwallu, gan gyfrif am oddeutu 20% o’r holl flynyddoedd a gollir oherwydd anabledd yn fyd-eang, yn ôl Sefydliad Iechyd y Byd.

Dywedodd yr Athro Syr Michael Owen, Cyfarwyddwr Canolfan y Cyngor Ymchwil Feddygol ar gyfer Geneteg a Genomeg Niwroseiciatrig:

“Mae cynnydd therapiwtig ar gyfer y cyflyrau hyn wedi’i gyfyngu gan ddiffyg dealltwriaeth o’u prif achosion, fodd bynnag mae datblygiadau genetig mawr yn y degawd diwethaf, y mae llawer ohonynt wedi’u harwain gan Brifysgol Caerdydd, wedi rhoi cipolwg newydd a dibynadwy ar eu hachosrwydd biolegol. Gyda’n partner Takeda mae gennym gyfle digynsail i ddatblygu dulliau therapiwtig newydd ar gyfer anhwylderau niwroseiciatrig.”