Dr Emma Yhnell i arwain astudiaeth i hyfforddiant gwybyddol cyfrifiadurol ar gyfer pobl â chlefyd Huntington

Mae Dr Emma Yhnell wedi derbyn Cymrodoriaeth Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru tair blynedd i ymchwilio i ymyrraeth therapiwtig bosibl ar gyfer pobl â chlefyd Huntington.

Astudiaeth Dr Yhnell fydd y gyntaf i ddefnyddio hyfforddiant gwybyddol sy’n seiliedig ar gyfrifiadur ar gyfer pobl â chlefyd Huntington.

Cyflwr etifeddol ar yr ymennydd sy’n effeithio ar symudiad a meddwl, gall clefyd Huntington adael pobl yn teimlo’n ynysig, yn unig ac angen gofal ychwanegol. Mae Dr Yhnell, sydd wedi’i leoli yn Sefydliad Ymchwil Niwrowyddoniaeth ac Iechyd Meddwl y Brifysgol, yn anelu at sefydlu a ellir teilwra gemau cyfrifiadurol ar gyfer unigolion â HD, a thrwy hynny wella eu sgiliau meddwl.

Er bod gemau ymennydd wedi cael eu defnyddio yn y gorffennol mewn clefydau ymennydd eraill fel clefyd Parkinson a chlefyd Alzheimer, dyma fydd y tro cyntaf i astudiaethau mewn pobl â chlefyd Huntington gael eu gwneud. Dywedodd Dr Yhnell:

“Nid yw defnyddio hyfforddiant ymennydd gemau cyfrifiadurol ar gyfer pobl â chlefyd Huntington wedi’i wneud o’r blaen. Yn seiliedig ar waith cyn-glinigol ac ymchwil i glefydau ymennydd eraill, rydym yn credu bod gan hyfforddiant ymennydd gemau cyfrifiadurol y potensial i fod o fudd i glefyd Huntington, ond mae’n rhaid i ni brofi hyn i fod yn sicr.”

Bydd cyfranogwyr yn yr astudiaeth yn defnyddio meddalwedd hyfforddi gwybyddol o’r enw HAPPYneuron. Ar ddechrau’r astudiaeth, gofynnir i gyfranogwyr gwblhau cyfres o dasgau sy’n profi eu cof a’u sylw i benderfynu ar unrhyw namau gwybyddol penodol. Yn dilyn yr asesiad cychwynnol hwn, bydd rhaglen o dasgau cyfrifiadurol yn cael ei chynllunio a’i phersonoli ar gyfer pob cyfranogwr, gyda’r nod o wella eu namau gwybyddol penodol.

Mae ymchwil Emma yn canolbwyntio ar glefyd Huntington a gwella bywydau’r rhai yr effeithir arnynt ganddo.

Am 12 wythnos, bydd cyfranogwyr yn cwblhau eu rhaglen gemau cyfrifiadurol HAPPYneuron bersonol yn eu cartrefi eu hunain, gyda chefnogaeth ymweliadau cartref ac atgoffa drwy e-bost/ffôn. Ar ôl eu cwblhau, defnyddir profion sgiliau echddygol a gwybyddol i benderfynu ar unrhyw fudd o’r ymyrraeth hyfforddiant gwybyddol.

“Mae gallu cwblhau’r gemau cyfrifiadurol hyfforddi’r ymennydd gartref yn bwysig iawn gan y gall cael sawl ymweliad ymchwil fod yn anghyfleus ac yn flinedig i gyfranogwyr ymchwil,” meddai Dr Yhnell. “Mae cwblhau’r hyfforddiant ymennydd gartref yn golygu mai dim ond nifer fach o ymweliadau ymchwil sydd eu hangen.”

Gyda’r gobaith o ddod â’r gemau cyfrifiadurol hyfforddi’r ymennydd nid yn unig i fore Agored HD blynyddol yng Nghanolfan HD Caerdydd ond hefyd i ‘Gemau Ymennydd’ blynyddol Prifysgol Caerdydd yn Amgueddfa Caerdydd, mae Dr Yhnell eisiau cyflwyno’r ymchwil hwn i’r gymuned HD a’r cyhoedd yn gyffredinol. Mae hi hefyd yn anelu at ymweld ag ysgolion a cholegau lleol yn ei rôl fel llysgennad Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg a Mathemateg (STEM).

“Mae ymgysylltu a chyfranogiad y cyhoedd mewn ymchwil wyddonol yn gwbl hanfodol,” meddai Dr Yhnell.

“Mae cynyddu ymwybyddiaeth a dealltwriaeth o glefyd Huntington yn rhywbeth rwy’n arbennig o angerddol amdano gan fod hwn yn glefyd cymharol brin ond dinistriol.”