Profodd yr AS Kevin Brennan ddiwrnod ym mywyd ymchwilydd o Brifysgol Caerdydd, fel rhan o gynllun paru’r Gymdeithas Frenhinol ar gyfer gwyddonwyr ac ASau.

Ddydd Gwener 3 Mai, treuliodd Kevin Brennan, AS Gorllewin Caerdydd, y diwrnod gyda Dr Emma Yhnell a’i chydweithwyr ymchwil yn y Sefydliad Ymchwil Niwrowyddoniaeth ac Iechyd Meddwl (NMHRI) a Chanolfan Delweddu’r Ymennydd Prifysgol Caerdydd (CUBRIC). Ymweliad cilyddol oedd hwn a drefnwyd drwy Gynllun Paru’r Gymdeithas Frenhinol sy’n ceisio meithrin cysylltiadau rhwng seneddwyr a rhai o’r gwyddonwyr gorau sy’n gweithio yn y DU. Mae’r cynllun yn rhoi cyfle i lunwyr polisi ac ymchwilwyr ddysgu am gyfrifoldebau ei gilydd, gan sefydlu cyfle i drosglwyddo gwybodaeth, a chreu cydlyniant rhwng bydoedd gwleidyddiaeth, polisi a gwyddoniaeth.

Ar y diwrnod, cyfarfu Kevin ag Emma a thrafod ei hymchwil i glefyd Huntington yn fanwl, yn ogystal â chael ei wahodd ar daith unigryw o amgylch cyfleusterau ymchwil. Roedd y diwrnod yn cynnwys taith o amgylch labordy NMHRI yn Adeilad Hadyn Ellis gyda rheolwr y labordy Emma Dalton a chyfle i weld rhai diwylliannau celloedd gyda’r myfyriwr PhD Bret Saunders. Ar ôl y daith o amgylch y labordy, cyflwynodd Emma Brennan i’w chydweithiwr Mark Postans yn CUBRIC, canolfan delweddu’r ymennydd flaenllaw yn y byd, lle cafodd sgan MRI. Yn dilyn y daith o amgylch y cyfleusterau, cynigiodd Emma gyfle i Kevin roi cynnig ar rai o’r profion gwybyddol y mae’n eu gwneud fel rhan o’i hymchwil.

Dyfyniad kevin “Roedd yn bleser mawr croesawu Emma i Dŷ’r Cyffredin a gweld ei hymchwil ym Mhrifysgol Caerdydd. Mae hi’n gyfathrebwr gwyddoniaeth gwych a dysgais lawer i’m helpu fel lluniwr polisi.”

Daeth yr ymweliad yn dilyn Emma yn treulio wythnos yn San Steffan ym mis Tachwedd y llynedd yn cysgodi Kevin.

Dywedodd Emma “Roedd yn anrhydedd cymryd rhan yng Nghynllun Paru’r Gymdeithas Frenhinol, byddwn yn argymell y cyfle hwn yn fawr i eraill. Cynyddodd fy wythnos yn San Steffan fy ngwerthfawrogiad a’m dealltwriaeth o’r cyfraniad y gall gwyddonwyr ei wneud at lunio polisïau. Rwy’n ddiolchgar iawn i’r Gymdeithas Frenhinol am greu’r cyfle hwn. Rwy’n gobeithio bod ymweliad cilyddol Kevin wedi rhoi cipolwg da ar y lle ymchwil blaenllaw yn y byd ym Mhrifysgol Caerdydd ac yn enwedig yn y Sefydliad Ymchwil Niwrowyddoniaeth ac Iechyd Meddwl. Fe wnaeth y cynllun hefyd fy helpu i dynnu sylw at bwysigrwydd cyfathrebu gwyddoniaeth a ffyrdd newydd y gall gwyddoniaeth a pholisi ryngweithio.”

Mae’r Athro Anne Rosser, Cadeirydd Rhwydwaith Clefyd Huntington Ewropeaidd (EHDN), yn rhoi cyfweliad cynhwysfawr ar oes newydd ym maes Ymchwil i Glefyd Huntington.

Mae’r Athro Rosser yn gyd-gyfarwyddwr Grŵp Atgyweirio’r Ymennydd yn Ysgol Biowyddorau Prifysgol Caerdydd, yn Gyfarwyddwr Clinigol Banc Meinwe’r Ffetws Caerdydd ac yn bennaeth gwasanaeth niwroleg glinigol De Cymru ar gyfer Clefyd Huntington (HD). Gyda chyfoeth o brofiad yn y maes, gan weithio gyda chleifion HD ers 1994, mae Anne yn trafod y momentwm y mae wedi’i weld yn datblygu dros y blynyddoedd.

Mewn cyfweliad ag EHDN, mae Anne yn manylu ar yr heriau y mae’n eu hwynebu, sut y daeth i arbenigo mewn HD, statws presennol therapïau trawsblannu a HD fel model ar gyfer clefydau niwroddirywiol yn gyffredinol.

Yn yr erthygl mae hi’n tynnu sylw at statws Prifysgol Caerdydd fel canolfan gyfeirio bwysig ar gyfer HD a’i chryfder ym maes niwrowyddoniaeth, yn enwedig o ystyried bod yr Athro Peter Harper, genetegydd clinigol a weithiodd ym Mhrifysgol Caerdydd am flynyddoedd lawer, ynghyd â’r Athro Lesley Jones ill dau yn rhan o’r consortiwm a ddarganfu’r genyn HD.

 

I ddarllen y cyfweliad llawn yma.

Cynhaliwyd digwyddiad blynyddol Gemau’r Ymennydd eleni ddydd Sul 10 Mawrth, gan nodi dechrau wythnos Ymwybyddiaeth yr Ymennydd a Gwyddoniaeth Prydain, gyda 3,670 o bobl, sef y nifer uchaf erioed, yn dod drwy ddrysau Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd i ymuno yn yr hwyl.

Roedd detholiad mawr o gemau a sioeau rhyngweithiol ar gael i’r cyhoedd drwy gydol y dydd, yn egluro gwahanol gysyniadau gwyddonol yn ymwneud â’r ymennydd ac yn rhoi cyfle i blant ryngweithio a gofyn cwestiynau i rai o gymuned wyddonol flaenllaw Caerdydd.

Roedd y gemau’n cynnwys castell neidio ymennydd chwyddadwy, rasys mat stroop, dyfalu ymennydd anifeiliaid, rhithwelediadau optegol cadeiriau crebachu a llawer mwy. Ategwyd y rhain gyda chyfres o sioeau drwy gydol y dydd a roddodd gyfle i blant ymarfer Llawfeddygaeth yr Ymennydd ochr yn ochr â llawfeddygon cymwys, dysgu am gelloedd bonyn uwch-arwyr a herio eu chwilfrydedd.

Mae cynnal digwyddiad ymgysylltu cyhoeddus mwyaf Prifysgol Caerdydd yn dibynnu’n fawr ar amser gwirfoddolwyr parod, pob un ohonynt o gefndiroedd meddygol ac ymchwil amrywiol, yn cynnig eu mewnwelediadau a’u gwybodaeth i’r gwyddonwyr ifanc ifanc sy’n bresennol.

Heriodd y mynychwyr y ciwiau a rhoi adborth gwych i ni ar y diwrnod:

“Rwy’n caru’r digwyddiad hwn, gweithgareddau gwych a phobl gyfeillgar a diddorol”

“Da iawn am ddigwyddiad diddorol ac addysgiadol. Mor hyfryd gweld y plant yn dysgu heb hyd yn oed sylweddoli eu bod nhw!”

Gobeithiwn fod y rhai a fynychodd wedi gadael wedi dysgu mwy am yr ymchwil amrywiol sy’n digwydd ym Mhrifysgol Caerdydd ac wedi teimlo wedi’u hysbrydoli i ddod yn niwrowyddonwyr y dyfodol.

Bydd Dr Emma Yhnell o Brifysgol Caerdydd yn cyfnewid cot labordy am ddeddfwriaeth pan fydd hi’n ymweld â’r AS Kevin Brennan yn Nhŷ’r Cyffredin am wythnos yn San Steffan. Mae'r wythnos (26 – 30 Tachwedd) yn rhan o gynllun paru unigryw a gynhelir gan y Gymdeithas Frenhinol – academi wyddoniaeth genedlaethol y DU, gyda chefnogaeth gan y proffesiwn Gwyddoniaeth a Pheirianneg y Llywodraeth (GSE) .

Yn ystod ei hymweliad bydd Emma yn cysgodi Kevin ac yn dysgu am ei waith. Yn ogystal â mynychu seminarau a thrafodaethau panel ynglŷn â sut mae tystiolaeth yn cael ei defnyddio wrth lunio polisïau, bydd Emma hefyd yn mynychu Pwyllgor Dethol ffug yn ogystal â Chwestiynau i Brif Weinidogion. Bydd yr ymweliad yn rhoi cipolwg y tu ôl i’r llenni i Emma ar sut mae polisi’n cael ei lunio a sut y gellir defnyddio ei hymchwil i wneud penderfyniadau sy’n seiliedig ar dystiolaeth. Bydd hefyd yn rhoi cyfle i Kevin ymchwilio i’r wyddoniaeth y tu ôl i’w benderfyniadau a gwella eu mynediad at dystiolaeth wyddonol.

Dywedodd Emma ‘Rwyf wrth fy modd yn cymryd rhan yng Nghynllun Paru’r Gymdeithas Frenhinol. Bydd yn gyfle pwysig a gwerthfawr i dynnu sylw at faterion gwyddonol pwysig yn y maes gwleidyddol. Mae meysydd allweddol yr hoffwn eu trafod yn cynnwys; sut mae cyffuriau newydd ar gyfer clefydau niwroddirywiol yn cael eu cymeradwyo i’w trin, diffyg sefydlogrwydd swyddi o fewn ymchwil academaidd a materion sy’n ymwneud â chyllido ymchwil, ymgysylltu, arloesi ac addysg.

Nod cynllun paru’r Gymdeithas Frenhinol, a ddechreuodd yn 2001, yw adeiladu pontydd rhwng seneddwyr, gweision sifil a rhai o’r gwyddonwyr gorau yn y DU.

Bydd Kevin Brennan AS yn cael profiad ymarferol o ymchwil wyddonol a gweithgareddau allgymorth ac ymgysylltu Emma pan fydd yn gwisgo cot labordy i ymweld ag Emma yn Sefydliad Ymchwil Niwrowyddoniaeth ac Iechyd Meddwl (NMHRI) ym Mhrifysgol Caerdydd y flwyddyn nesaf.

Mae cynllun paru’r Gymdeithas Frenhinol yn ei ^18fed flwyddyn. Erbyn diwedd cynllun eleni, bydd 456 o Wyddonwyr wedi cymryd rhan, gan gysgodi cymysgedd o ASau, Arglwyddi, Gweision Sifil a Staff Pwyllgorau Dethol. Dyna ddigon o Wyddonwyr i lenwi’r meinciau Gwyrdd yn Nhŷ’r Cyffredin, a gadael 28 yn sefyll o hyd. Mae gwleidyddion blaenorol sydd wedi cymryd rhan yn cynnwys Michael Gove, Ysgrifennydd Defra, Nick Clegg, cyn Ddirprwy Brif Weinidog, AS Chi Onwurah, Gweinidog Cysgodol dros Strategaeth Ddiwydiannol, Caroline Lucas, Cyd-arweinydd y Blaid Werdd.

Mae Prifysgol Caerdydd wedi ffurfio cydweithrediad darganfod cyffuriau gyda Takeda Pharmaceutical Company Limited (Takeda) i nodi dulliau newydd ar gyfer trin sgitsoffrenia ac anhwylderau seiciatrig eraill.

Bydd y cydweithrediad yn cyfuno data genomig ar raddfa fawr y Brifysgol, ac arbenigedd o’r radd flaenaf mewn geneteg seiciatrig, genomig a niwrowyddoniaeth, â galluoedd helaeth Takeda i ddarganfod cyffuriau a datblygu clinigol.

“Mae datblygiadau diweddar mewn geneteg a genomeg seiciatrig, ynghyd â datblygiadau mewn niwrowyddoniaeth, yn golygu bod posibilrwydd gwirioneddol bellach o oresgyn y rhwystrau sydd wedi llesteirio cynnydd wrth ddatblygu cyffuriau newydd ar gyfer anhwylderau seiciatrig,” meddai’r Athro Lawrence Wilkinson, Cyfarwyddwr Gwyddonol Sefydliad Ymchwil Niwrowyddoniaeth ac Iechyd Meddwl (NMHRI) a fydd yn cyd-arwain y bartneriaeth yng Nghaerdydd.

“Bydd arbenigedd Takeda mewn darganfod cyffuriau’n llwyddiannus yn galluogi ein huchelgais i ddefnyddio ein hymchwil i ddod o hyd i driniaethau gwell ar gyfer anhwylderau cyffredin yr ymennydd sydd â lefelau uchel o angen heb ei ddiwallu.”

Dywedodd yr Athro Jeremy Hall, Cyfarwyddwr Sefydliad Ymchwil Niwrowyddoniaeth ac Iechyd Meddwl a chyd-arweinydd:

“Rydym wedi ymrwymo i drosi ein hymchwil sylfaenol a chlinigol yn driniaethau mwy diogel a mwy effeithiol i gleifion.”

Bydd y cydweithrediad yn caniatáu i Takeda gael mynediad at ymchwil seiciatreg fiolegol flaenllaw yn y byd a’r seilwaith cysylltiedig ar draws y Brifysgol, gan gynnwys Canolfan MRC ar gyfer Geneteg a Genomeg Niwroseiciatrig, NMHRI, y Ganolfan Genedlaethol ar gyfer Iechyd Meddwl, ac Uned Atgyweirio’r Ymennydd a Niwrotherapiwteg Mewngreuanol.

“Drwy weithio mewn partneriaeth ag arbenigwyr niwroseiciatrig gwyddonol a chlinigol blaenllaw yn y byd ym Mhrifysgol Caerdydd, mae gennym gyfle unigryw i greu ton newydd o feddyginiaethau, sydd wedi’u seilio ar ddealltwriaeth genomig o’r clefyd, ar gyfer cleifion sy’n dioddef o sgitsoffrenia ac anhwylderau seiciatrig cysylltiedig,” meddai Ceri Davies, Pennaeth yr Uned Darganfod Cyffuriau Niwrowyddoniaeth yn Takeda.

Mae anhwylderau seiciatrig mawr, gan gynnwys iselder, sgitsoffrenia, awtistiaeth ac anhwylder deubegwn, gyda’i gilydd yn cynrychioli angen iechyd enfawr heb ei ddiwallu, gan gyfrif am oddeutu 20% o’r holl flynyddoedd a gollir oherwydd anabledd yn fyd-eang, yn ôl Sefydliad Iechyd y Byd.

Dywedodd yr Athro Syr Michael Owen, Cyfarwyddwr Canolfan y Cyngor Ymchwil Feddygol ar gyfer Geneteg a Genomeg Niwroseiciatrig:

“Mae cynnydd therapiwtig ar gyfer y cyflyrau hyn wedi’i gyfyngu gan ddiffyg dealltwriaeth o’u prif achosion, fodd bynnag mae datblygiadau genetig mawr yn y degawd diwethaf, y mae llawer ohonynt wedi’u harwain gan Brifysgol Caerdydd, wedi rhoi cipolwg newydd a dibynadwy ar eu hachosrwydd biolegol. Gyda’n partner Takeda mae gennym gyfle digynsail i ddatblygu dulliau therapiwtig newydd ar gyfer anhwylderau niwroseiciatrig.”

Mae’r llwyddiant yn nodi’r drydedd flwyddyn yn olynol i Uned BRAIN ennill y wobr hon am eu mentrau ymgysylltu, yn dilyn Operation Brain a’r prosiect celf ‘Splodge on the Brain’ a dderbyniodd y nifer fwyaf o bleidleisiau gan gynrychiolwyr yn y ddau ddigwyddiad blaenorol.

Cwpan TRIDENT

Gêm a ail-bwrpaswyd o Golff Mini Celloedd Bonyn y fyfyrwraig PhD Zoe Noakes oedd Cwpan TRIDENT, yn dilyn rhediad hynod lwyddiannus yng Nghanolfan MRC ar gyfer Geneteg a Genomeg Niwroseiciatrig (MRC CNGG) yng Nghaerdydd. Wedi’i ysbrydoli gan dreial TRIDENT , bwriad y gêm oedd symboleiddio rhwystrau a wynebir er mwyn cwblhau treialon clinigol a’r heriau ymarferol o gyrraedd rhannau penodol o’r ymennydd i drin cyflyrau niwrolegol.

Gyda’r bêl golff yn symboleiddio celloedd ffetws, y nod oedd tywys y bêl, gan lywio trwy’r rhwystrau ar y cwrs er mwyn cyrraedd y striatwm. Roedd pob rhwystr yn symboleiddio gwahanol heriau o fewn y treial megis cymeradwyaeth foesegol, rheoleiddio, ac argaeledd a chymhwysedd cyfranogwyr. Pe bai’r bêl yn rholio oddi ar y cwrs byddai’r treial yn methu.

Gwahoddwyd y cyfranogwyr i chwarae gêm o golff a cheisio cael twll mewn un, gan oresgyn rhwystrau i gael y bêl i’r striatwm ar y diwedd, gan gofnodi faint o ergydion a gymerodd i suddo’r bêl i’r twll.

Roedd gan y gystadleuaeth lif cyson o gyfranogwyr chwilfrydig a chystadleuol, gan ddenu gweithwyr gofal iechyd proffesiynol, academyddion a chynrychiolwyr lleyg o bob cwr o Gymru, gyda chwaraewyr yn ymarfer eu siglenni gorau er mwyn ennill y prif wobrau.

Ymunodd tîm o niwrowyddonwyr Prifysgol Caerdydd ag aelodau cartref gofal ym Mhen-y-bont ar Ogwr i ddathlu pwysigrwydd cynnwys y cyhoedd mewn ymchwil.

Ymwelodd ymchwilwyr o’r Uned Atgyweirio’r Ymennydd a Niwrotherapiwteg Mewngreuanol (BRAIN) â chartref gofal preifat Fieldbay ym Mhen y Bont Court, Pen-y-bont ar Ogwr, ddydd Gwener 15 Medi i siarad ag aelodau yr effeithir arnynt gan amrywiaeth o niwro-gyflyrau.

YMENNYDD Cynnwys y gymuned

Roedd y digwyddiad, a drefnwyd gan Reolwr Uned BRAIN, Dr Laura Bunting, yn cynnwys dau gyflwyniad ac yna rhwydweithio a chyfle i holi ac ateb. Gwahoddwyd aelodau i ddysgu mwy am BRAIN Involve , cymuned sy’n galluogi pobl â niwro-glefydau a gofalwyr i gymryd rhan a llunio dyfodol gwaith yr Uned.

Yn ymuno â Dr Bunting roedd yr Athro Monica Busse , sy’n Gyfarwyddwr Treialon Meddwl, Ymennydd a Niwrowyddoniaeth yn Uned BRAIN, y Swyddog Cyfathrebu Rachel Smith, a’r Cynorthwyydd Ymchwil Dr Susanne Clinch, crëwr Prawf Tocyn Clinch (C3t) .

Cyflwyniadau wedi’u hanelu at wneud prosiectau sy’n cael eu datblygu ar hyn o bryd gan yr Uned BRAIN yn hygyrch i’r bobl y maent wedi’u cynllunio i’w cefnogi. Mae hyn yn cynnwys cael adborth ar ddyfais dechnoleg gwisgadwy sy’n monitro ymarfer corff mewn pobl â chlefyd Huntington.

Mae’r cartref gofal yn un o wyth canolfan a reolir gan Fieldbay, darparwr gofal lleol sy’n arbenigo mewn cefnogi unigolion sy’n byw gyda gwahanol gamau o anhwylderau niwrolegol a niwroddirywiol.

Grymuso’r cyhoedd

“Hoffem ddiolch i dîm gwych Fieldbay am ein croesawu i’w canolfan a darparu’r llwyfan i gynnal sgwrs am ymchwil a pham mae cynnwys y cyhoedd mor bwysig i ni,” meddai Dr Bunting.

“Dim ond drwy fynd allan i’r gymuned a siarad â phobl sy’n byw gyda’r cyflyrau hyn y gallwn ni fel ymchwilwyr obeithio deall eu hanghenion go iawn a datblygu triniaethau a therapïau mwy effeithiol.

“Mae cynnwys y cyhoedd yn ymwneud â chymaint mwy na chymryd rhan mewn ymchwil yn unig. Gobeithiwn, trwy ein cymuned BRAIN Involve, y bydd unrhyw un sy’n dymuno rhoi mewnbwn ar grantiau ymchwil neu gymryd rhan yn ein digwyddiadau yn teimlo’n grymus i wneud hynny.”

Roedd cynrychiolwyr o sefydliadau eraill yn cynnwys Richenda Leonard, sy’n Uwch Swyddog Prosiect ar gyfer Ysgol Ymchwil Gofal Cymdeithasol Cymru yng Ngholeg Gwasanaethau Dynol ac Iechyd ym Mhrifysgol Abertawe, ac Emma Langley o Rwydwaith Cynnwys Pobl Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru.

Mae’r Uned Atgyweirio’r Ymennydd a Niwrotherapiwteg Mewngreuanol (BRAIN) yn grŵp ymchwil sydd wedi’i leoli ym Mhrifysgol Caerdydd. Wedi’i ariannu gan Lywodraeth Cymru drwy Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru, mae’r Uned yn gweithio i ddatblygu therapïau newydd ar gyfer clefydau’r ymennydd.

Ymchwil a thriniaethau arloesol

Mae rhan fawr o gyfranogiad y cyhoedd yn helpu i lunio a llywio nid yn unig ymchwil, ond hefyd y triniaethau arloesol a ddarperir gan Uned BRAIN.

Ym mis Mawrth 2016, perfformiodd yr Athro William Gray o’r Uned y driniaeth epilepsi gyntaf erioed â chymorth robot yng Nghymru gyda’r claf Denise Casey, a gafodd ddiagnosis o epilepsi pan oedd hi’n 31 oed ac a ddioddefodd hyd at chwe ffit bob dydd am yr 20 mlynedd diwethaf.

Gyda’r fraich robotig, a grëwyd gan y cwmni technoleg Renishaw, cymerodd 55 munud i’r Athro Gray nodi a gweithredu’n gywir ar y parth epileptogenig mewn gweithdrefn a fyddai fel arfer yn cymryd pedair awr. Yn ddiweddar, canmolodd Denise, nad yw wedi dioddef unrhyw drawiadau ers ei dwy driniaeth, y niwrolawdriniaeth fel un ‘wych’ mewn cyfweliad â BBC Cymru.

Mae BRAIN hefyd wedi derbyn arian ymchwil i gynnal y treial cyntaf yng Nghymru sy’n asesu effaith trawsblannu niwral mewn pobl â Chlefyd Huntington. Bydd mewnbwn BRAIN Involve o’r cychwyn cyntaf yn helpu i gefnogi a datblygu’r treial hanfodol hwn i ddeall y triniaethau posibl ar gyfer y cyflwr dinistriol ac anwelladwy hwn ar hyn o bryd.

Astudiaeth achos: Peter Roberts

Roedd y cyn-ddirprwy brifathro Peter Roberts wedi bod yn eillio yn yr ystafell ymolchi pan ddioddefodd ei drawiad epileptig cyntaf a daeth ei wraig Christine o hyd iddo yn gorwedd yn anymwybodol ar y llawr. Er i Peter wella’n dda, aeth ymlaen i ddioddef pedwar ffit epileptig arall a dechreuodd sylweddoli’n gyflym werth darparu mewnwelediad cleifion ar gyfer ymchwil epilepsi.

Nawr, rhoddodd aelodau BRAIN Involve, Peter a Christine, sgwrs yng Nghanolfan Delweddu Ymchwil yr Ymennydd Prifysgol Caerdydd ( CUBRIC ) i rannu eu dealltwriaeth bersonol o epilepsi a phwysleisio pwysigrwydd ymchwil i gyflyrau niwrolegol.

“Fy nghymhelliant gwreiddiol dros ymwneud â BRAIN Involve oedd profiad fy mam o glefyd Parkinson mewn gwirionedd,” eglurodd Peter.

“Yn ystod cyfnodau diweddarach ei bywyd, dioddefodd fy mam yn fawr gyda PD – roedd tair blynedd olaf ei bywyd yn uffern. Dyma un o’r nifer o resymau pam mae ymchwil Uned BRAIN mor hanfodol bwysig. Os oes unrhyw beth o gwbl y gallaf ei wneud i gefnogi neu ddatblygu triniaethau Prifysgol Caerdydd ar gyfer PD neu epilepsi – fe wnaf hynny!”

Sut alla i gymryd rhan?

Fel aelod o BRAIN Involve, gall gweithgareddau craidd amrywio o fynychu cyfarfodydd gyda’r tîm ymchwil, ysgrifennu/adolygu grantiau ymchwil, neu helpu i drefnu, cadeirio a mynychu cyfarfodydd gydag aelodau eraill.

“Ni ellir gorbwysleisio pwysigrwydd cynnwys y cyhoedd yn ein hymchwil niwro a datblygu therapïau newydd,” meddai Rheolwr Uned BRAIN, Laura Bunting.

“Nid yw bod yn aelod o BRAIN Involve yn ymwneud â chymryd rhan mewn ymchwil, ond yn ymwneud â defnyddio eich profiadau i helpu i lywio a datblygu syniadau a phrosiectau ymchwil sy’n berthnasol i’ch cyflwr.”

Os oes gennych ddiddordeb mewn chwarae rhan wrth lunio ymchwil niwrowyddoniaeth, cysylltwch â thîm Uned BRAIN ar brainunit@cardiff.ac.uk , neu ewch i BRAIN Involve .

Mae Cymdeithas Niwrowyddoniaeth Prydain (BNA) yn annog niwrowyddonwyr i wneud cais am amrywiaeth o wobrau sy’n cydnabod, hyrwyddo a chefnogi rhagoriaeth niwrowyddonol.

Bob blwyddyn, mae BNA yn dyfarnu gwobrau i niwrowyddonwyr y DU yn y categorïau canlynol:

• Cyfraniad Rhagorol i Niwrowyddoniaeth
• Ymgysylltu â’r Cyhoedd mewn Niwrowyddoniaeth
• Gwobr Ôl-raddedig
• Gwobr Israddedig

Os ydych chi’n adnabod rhywun sy’n haeddu enwebiad am wobr niwrowyddoniaeth, cyflwynwch gais i office@bna.org.uk cyn dydd Mawrth 31 Hydref.

Am fwy o fanylion am bob gwobr, ewch i www.bna.org.uk/about/our-prizes .

Mae gweithgaredd ymgysylltu creadigol a ddatblygwyd gan yr Uned Atgyweirio’r Ymennydd a Niwrotherapiwteg Mewngreuanol (BRAIN) wedi ennill gwobr y Stondin Ryngweithiol Orau yng Nghynhadledd Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru eleni.

Mae’r llwyddiant yn nodi’r ail flwyddyn yn olynol i Uned BRAIN hawlio’r anrhydedd benodol hon am eu mentrau ymgysylltu, gyda’u prosiect celf ‘Splodge on the Brain’ yn derbyn y nifer fwyaf o bleidleisiau gan gynrychiolwyr yn nigwyddiad y llynedd.

Gêm Operation Brain

Mae ‘Ymgyrch yr Ymennydd’, a gyflwynwyd gan Uned BRAIN yn y gynhadledd flynyddol undydd yn Stadiwm Criced SWALEC Caerdydd ddydd Iau 5 Hydref, yn ddehongliad hynod o’r gêm fwrdd brif ffrwd ‘Ymgyrch’. Gwahoddwyd cyfranogwyr i roi cynnig ar lawdriniaeth ar yr ymennydd drwy gael gwared ar bob rhan o strwythur yr ‘ymennydd’ i ddysgu sut mae pob ardal yn rheoli gwahanol swyddogaethau o fewn y corff.

Ond mae yna ddal! Rhaid cwblhau’r dasg mewn llai na 30 eiliad tra bod y cyfranogwr yn ymdrechu i achosi’r trawma lleiaf posibl i’r ymennydd trwy beidio â chaniatáu i’w gefeiliau metel gyffwrdd ag ochrau’r tyllau, a fyddai’n sbarduno dirgryniadau a golau i ymddangos, gan nodi bod anaf i’r ymennydd wedi’i achosi a phwyntiau wedi’u colli.

Aeth y gystadleuaeth yn frwd yn y digwyddiad, a ddenodd weithwyr gofal iechyd proffesiynol, academyddion a chynrychiolwyr lleyg o bob cwr o Gymru, wrth i gyfranogwyr frwydro ar y bwrdd arweinwyr i ennill gwobrau ymennydd siocled ac ymennydd ewyn.

Cipiodd yr enillydd cadarn, Kirsty, y brif wobr adref (mwg ymennydd wedi’i deilwra!) trwy fod yr unig ‘niwrolawfeddyg’ ifanc allan o 37 o gyfranogwyr i dynnu pob un o’r saith darn o’r ymennydd heb achosi unrhyw ‘drawma’ diangen.

“Rydym wrth ein bodd ein bod wedi ennill gwobr y Stondin Ryngweithiol Orau ddwy flynedd yn olynol,” meddai Rheolwr Uned BRAIN, Dr Laura Bunting, a draddododd sgwrs yn y gynhadledd yn dathlu pwysigrwydd cynnwys y cyhoedd mewn ymchwil.

“Mae’r gynhadledd yn gyfle gwych i gael cynrychiolwyr i feddwl am sut mae ardaloedd yr ymennydd yn rheoli gwahanol rannau o’r corff, a sut y gall ein bywydau gael eu herio’n sylweddol os yw ein hymennydd wedi’i anafu neu os yw’r system yn mynd o chwith.

“Boed yn ddifrod i’r llabed flaen sy’n effeithio ar swyddogaethau gweithredol person neu’n niwro-anhwylderau fel clefyd Parkinson sy’n effeithio ar symudiad – ein nod yw pwysleisio pwysigrwydd ymchwil wrth ddod o hyd i therapïau mwy effeithiol ar gyfer y cyflyrau hyn.

“Mae mor werthfawr gweld ein gêm hwyliog a chystadleuol Operation Brain yn helpu pobl i ymgysylltu a deall mwy am ein horgan bwysicaf – dewch ymlaen â chystadleuaeth y flwyddyn nesaf!”

Dysgwch fwy am yr Uned BRAIN yma: https://brainwalesprd.wpengine.com/