25 June 2025
Roedd yn garreg filltir arwyddocaol yn esblygiad yr hen Uned Ymennydd a Niwrotherapiwteg Mewngreuanol (BRAIN), sydd bellach wedi’i thrawsnewid yn ANTC gyda chefnogaeth buddsoddiad o £2.9 miliwn gan Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru.
Gan adeiladu ar etifeddiaeth Uned BRAIN, mae’r Ganolfan Niwrotherapïau Uwch wedi’i hymroddi i wella’r broses o gyflenwi meddyginiaethau sy’n newid bywydau yn uniongyrchol i’r ymennydd dynol.
Fel un o’r ychydig ganolfannau yn fyd-eang sydd â’r arbenigedd a’r rhagoriaeth ymchwil i fynd i’r afael â’r her hon, mae ANTC yn canolbwyntio ar weinyddu Cynhyrchion Meddyginiaethol Therapi Uwch (ATMPs) yn ddiogel ac yn effeithiol ar gyfer trin cyflyrau niwrolegol.
Dangosodd y digwyddiad lansio sbectrwm llawn ymchwil gyfieithiadol y ganolfan, gan gynnwys cyflwyniadau allweddol gan arweinwyr ymchwil rhyngwladol, partneriaid y GIG, cydweithwyr cynnwys y cyhoedd, ac arbenigwyr diwydiant mewn therapi genynnau a chelloedd. Archwiliodd y mynychwyr arddangosfa posteri a oedd yn tynnu sylw at ddyfnder a lled y gwaith parhaus, sy’n cwmpasu pob cam o’r daith ymchwil.
Dywedodd yr Athro Liam Gray, cyfarwyddwr y Ganolfan Niwrotherapïau Uwch: “Mae’r lansiad hwn yn nodi mwy na newid enw—mae’n gam beiddgar ymlaen yn ein cenhadaeth i ddod â therapïau arloesol i’r rhai sy’n byw gyda chyflyrau niwrolegol.
“Drwy uno ymchwil o’r radd flaenaf, arbenigedd clinigol, a lleisiau’r rhai sydd â phrofiad byw, rydym yn creu canolfan sydd wedi’i hadeiladu’n wirioneddol i gael effaith.”
Ymhlith y siaradwyr roedd Dr David Fluck o Fwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro a Gareth Cross o Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru, a bwysleisiodd bwysigrwydd partneriaethau cydweithredol a’r cyfle unigryw y mae Cymru’n ei gynnig i ddatblygu therapïau uwch ar gyfer clefydau niwroddirywiol.
Gosododd yr Athro Wendy Larner, Is-Ganghellor Prifysgol Caerdydd, y llwyfan ar gyfer yr amgylchedd ymchwil, tra bod cyfarwyddwr ANTC, yr Athro Liam Gray, wedi amlinellu cenhadaeth y ganolfan a’r angen brys am ei gwaith.
Rhannodd cyfranogwr mewn treial, Gareth, ei safbwynt personol o gymryd rhan mewn treial clinigol hefyd. Darllenwch fwy gan Gareth yn ei bost blog Diwrnod Treialon Clinigol.
Cyflwynodd yr Athro Anne Rosser ar botensial trawsnewidiol ATMPs wrth drin clefydau’r ymennydd na ellid eu trin o’r blaen. Rhoddodd y siaradwr gwadd rhyngwladol, yr Athro Leslie Thompson o Brifysgol California, Irvine, fewnwelediad arbenigol i daith cyfieithu ATMP.
Yn sesiwn y prynhawn, roedd yr Athro Liam Gray a Dr Dmitri Sastin yn trafod rôl hanfodol Canolfannau Rhagoriaeth a’r heriau o gyflwyno ATMPs i’r ymennydd. Daeth Dr Stephen Mittermeyer o AskBio â’r diwrnod i ben gyda safbwynt y diwydiant ar gyflenwi wedi’i wella gan gonfensiwn (CED), gan dynnu sylw at safle unigryw ANTC wrth bontio bylchau yn y biblinell ddatblygu.
Gosododd y digwyddiad ysbrydoledig hwn y naws ar gyfer pum mlynedd nesaf gwaith y ganolfan ac ailddatganodd bŵer cydweithio wrth drawsnewid dyfodol iechyd yr ymennydd.
Daeth Jo-Ann Baker, rheolwr canolfan ANTC, i’r casgliad: “Roedd ein digwyddiad yn ddathliad o’r gwaith tîm a’r ymroddiad anhygoel sydd wedi ein harwain i’r pwynt hwn.
“Mae hefyd yn ein hatgoffa o’r cyfrifoldeb sydd gennym—i wthio ffiniau, i gydweithio’n ystyrlon, ac i sicrhau bod ein hymchwil yn trosi’n fuddion yn y byd go iawn i gleifion a theuluoedd yr effeithir arnynt gan gyflyrau niwrolegol.
“Diolch i bawb a ymunodd â ni ac a gyfrannodd at ddiwrnod arbennig.”
Ffotograffiaeth gan Matthew Horwood .
Search for: